นายศุภโชค ศรีสุขจร ประธานกรรมาธิการการอุตสาหกรรม สภาผู้แทนราษฎร และคณะกรรมาธิการฯ แถลงสรุปผลการประชุมเกี่ยวกับการลักลอบทิ้งขยะอุตสาหกรรมและมาตรการตรวจสอบ ว่า คณะกรรมาธิการฯ ได้เชิญผู้แทนสำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม กรมโรงงานอุตสาหกรรม และกรมควบคุมมลพิษ เข้าชี้แจงความคืบหน้าการดำเนินงานของคณะทำงานที่ได้รับมอบหมายจากรัฐมนตรีทั้ง 2 กระทรวง ให้ตรวจสอบข้อร้องเรียนเกี่ยวกับการลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรม รวมถึงการประกอบกิจการของโรงงานประเภท 105 และ 106 โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคตะวันออก
จากการรายงานผลการตรวจสอบโรงงานประเภท 105 และ 106 ซึ่งประกอบกิจการคัดแยกและรีไซเคิลของเสีย พบโรงงานไม่ปฏิบัติตามกฎหมายและเงื่อนไขที่กำหนด จำนวน 375 แห่ง จากโรงงานที่ตรวจสอบทั้งหมด 752 แห่ง โดยกระทรวงอุตสาหกรรมได้ดำเนินการบังคับใช้กฎหมายตามมาตรา 35 มาตรา 37 และมาตรา 39 แห่งพระราชบัญญัติโรงงานกับโรงงานที่กระทำผิด พร้อมกำหนดเป้าหมายตรวจสอบโรงงานที่เหลืออีก 2,297 แห่ง ครอบคลุม 66 จังหวัด นอกพื้นที่ภาคตะวันออก ให้แล้วเสร็จภายในต้นเดือนธันวาคม 2569
ขณะที่กรมควบคุมมลพิษ ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบจุดลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมในภาคตะวันออก และมีการดำเนินคดีแล้ว 8 คดี โดยหนึ่งในนั้นเป็นกรณีลักลอบทิ้งขยะอิเล็กทรอนิกส์กว่า 10,000 ตัน ซึ่งอยู่ระหว่างประสานกรมสอบสวนคดีพิเศษ (ดีเอสไอ) เพื่อร่วมดำเนินการตรวจสอบและดำเนินคดี
นอกจากนี้ กระทรวงอุตสาหกรรมและกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ร่วมกันตรวจสอบคุณภาพน้ำและดินในพื้นที่ร้องเรียน เพื่อประเมินการปนเปื้อนของโลหะหนัก โดยคณะกรรมาธิการอยู่ระหว่างรวบรวมผลการตรวจวิเคราะห์เพื่อเปิดเผยข้อมูลพื้นที่เสี่ยงให้ประชาชนรับทราบ
ทั้งนี้ คณะกรรมาธิการฯ มีกำหนดลงพื้นที่จังหวัดปราจีนบุรีในวันที่ 22 พฤศจิกายน นี้ เพื่อตรวจสอบจุดลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรม จำนวน 18 จุด พร้อมเดินทางไปยังท่าเรือแหลมฉบัง จังหวัดชลบุรี เพื่อหารือกับกรมศุลกากรเกี่ยวกับข้อร้องเรียนการลักลอบนำเข้ากากอุตสาหกรรมและขยะอิเล็กทรอนิกส์จากต่างประเทศผ่านท่าเรือดังกล่าว
จากการชี้แจงของกรมศุลกากร พบข้อกังวลเกี่ยวกับการนำเข้าเศษโลหะผสม หรือเมทัลมิกซ์ (Metal Mix) ซึ่งอาจถูกใช้เป็นช่องทางสำแดงสินค้าอันเป็นเท็จเพื่อลักลอบนำเข้ากากอุตสาหกรรม โดยเฉพาะสินค้าภายใต้พิกัดศุลกากร 7204 7404 และ 7602 ได้แก่ เศษเหล็ก เศษทองแดง และเศษอะลูมิเนียม ตามลำดับ ซึ่งกรมศุลกากรได้เพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบสินค้ากลุ่มดังกล่าว
คณะกรรมาธิการฯ จึงมีข้อเสนอให้กระทรวงอุตสาหกรรมกำหนดหลักเกณฑ์การนำเข้าเมทัลมิกซ์ให้ชัดเจน โดยเสนอให้จำกัดสิทธิการนำเข้าเฉพาะโรงงานที่ได้รับใบอนุญาตประกอบกิจการประเภท 105 และ 106 และไม่ดำเนินการผ่านผู้ค้าคนกลาง เพื่อให้สามารถตรวจสอบแหล่งที่มาและปลายทางของสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งเสนอให้กระทรวงพาณิชย์พิจารณามาตรการควบคุมการส่งออกเศษโลหะผสม เพื่อรักษาปริมาณวัตถุดิบสำหรับโรงหลอมภายในประเทศ ลดการพึ่งพาการนำเข้า และป้องกันการลักลอบนำเข้ากากอุตสาหกรรมจากต่างประเทศ
อย่างไรก็ตาม คณะกรรมาธิการฯ ยืนยันว่าจะติดตามการแก้ไขปัญหาอย่างเร่งด่วน โดยเฉพาะการตรวจสอบการปนเปื้อนของโลหะหนักในแหล่งน้ำและดิน ซึ่งแม้จะได้รับผลตรวจคุณภาพน้ำเบื้องต้นแล้ว แต่ยังไม่เพียงพอต่อการประเมินระดับความเสี่ยง เนื่องจากน้ำมีการไหลเวียนและเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา จึงจำเป็นต้องใช้ผลตรวจวิเคราะห์ดินประกอบการพิจารณา โดยกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้เร่งรัดให้กรมควบคุมมลพิษดำเนินการตรวจสอบเพิ่มเติม เพื่อให้สามารถระบุพื้นที่เสี่ยงและแจ้งข้อมูลที่ถูกต้องแก่ประชาชนต่อไป
ทัดดาว ทองอิ่ม / ข่าว
ลักขณา เทียกทอง / เรียบเรียง