นายชวน หลีกภัย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ กล่าวอภิปรายในการประชุมร่วมกันของรัฐสภา ในวาระพิจารณาเรื่องด่วน ร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... จำนวน 3 ฉบับ ซึ่งวันนี้ (15 ต.ค.68) เป็นการพิจารณาต่อเนื่องเป็นวันที่สอง ว่า ในฐานะที่ตนเป็นผู้ใช้รัฐธรรมนูญมาอย่างยาวนานนับตั้งแต่ปี 2511 ประสบการณ์ที่ผ่านมาสะท้อนให้เห็นว่าไม่ว่ารัฐธรรมนูญจะถูกเขียนไว้ดีเพียงใด แต่ในทางปฏิบัติก็อาจเป็นอีกเรื่องหนึ่ง หากมองย้อนกลับไปรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2511 ที่ใช้เวลาร่างนาน 10 ปี แต่ใช้ได้เพียง 2 ปี 9 เดือน ก่อนจะถูกล้มไปและนำไปสู่เหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 หรือ วันมหาวิปโยค จากนั้นแม้ว่าจะมีการจัดทำรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2517 ซึ่งถูกยกย่องว่าเป็นฉบับที่เป็นประชาธิปไตยมากที่สุดฉบับหนึ่ง แต่ใช้ได้เพียง 2 ปี ก็เกิดเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 และในที่สุดรัฐธรรมนูญฉบับนั้นก็ล้มไป ต่อมารัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2540 ซึ่งได้รับการกล่าวถึงว่าเป็นฉบับที่ดีฉบับหนึ่งเช่นกัน แต่ก็บังคับใช้ได้เพียง 10 ปี และถูกล้มไปในปี 2549 โดยพลเอก สนธิ บุญยรัตกลิน หัวหน้าคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ซึ่งอ้างเหตุผล 4 ประการ ว่า 1. มีการทุจริตอย่างรุนแรง 2. มีความแตกแยกสามัคคี 3. มีกระบวนการแทรกแซงองค์กรอิสระ และ 4. มีพฤติกรรมหมิ่นสถาบันพระมหากษัตริย์
นายชวน กล่าวย้ำว่า รัฐธรรมนูญ เป็นกฎหมายหลักของบ้านเมืองที่กำหนดขอบเขตอำนาจของแต่ละฝ่าย และหากมีการละเมิดอำนาจที่กำหนดไว้ บ้านเมืองย่อมมีปัญหา โดยรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2550 เป็นฉบับแรกที่เริ่มมีการระบุถึง “หลักนิติธรรม” อย่างชัดเจนในมาตรา 3 วรรค 2 ซึ่งรวมถึงรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ด้วย แม้ว่าตามหลักการแล้วทุกฝ่ายต้องยึดหลักนิติธรรมอยู่แล้ว แต่การที่ต้องมีการเขียนระบุไว้ในรัฐธรรมนูญนั้น สะท้อนให้เห็นถึงการใช้รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 ได้เกิดเหตุการณ์ละเมิดหลักนิติธรรมใน 2 เรื่องใหญ่ คือ การปราบปรามยาเสพติด ในสมัยนั้นที่มีการ “ฆ่าตัดตอน” และเหตุการณ์ความรุนแรงในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ที่ดำเนินมาจนถึงทุกวันนี้
นายชวน หลีกภัย กล่าวถึงการบังคับใช้รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ที่ถูกขนานนามว่า “ฉบับปราบโกง” ว่า ในความเป็นจริงแล้ว คนโกง ก็ปราบรัฐธรรมนูญได้ เพราะปัญหาการทุจริตโกง เกิดจากคุณภาพคน โดยเฉพาะผู้บริหารที่ขาดความเข้าใจหลักกฎหมายและมองประโยชน์เป็นที่ตั้ง การทุจริตคอร์รัปชันจะลดลงได้ หากมีการคัดกรองคนที่จะเข้ามาสู่กระบวนการประชาธิปไตย รวมถึงฝ่ายนิติบัญญัติ ให้เป็นคนที่มีความสุจริตเที่ยงตรงทั้งนี้ การปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขนั้น ไม่ใช่ระบบล้มเหลว แต่การที่มีปัญหาหรือสะดุดล้มหลายครั้ง เป็นเพราะผู้ใช้กฎหมายและรัฐธรรมนูญไม่เคารพกฎเกณฑ์กติกา จึงทำให้เกิดความขัดแย้ง ดังนั้น สิ่งสำคัญ คือ การให้ความสำคัญกับ “คนที่จะมาทำหน้าที่ในฝ่ายนิติบัญญัติ” และฝ่ายนิติบัญญัติเองก็เป็นผู้จัดตั้งฝ่ายบริหาร หากองค์กรเหล่านี้มาจากเส้นทางที่ดีตลอดต้นทาง ประเทศก็จะได้รับการพัฒนาไปตามที่ประชาชนซึ่งเป็นเจ้าของอำนาจอธิปไตยคาดหวังไว้
ณัฐพล สงวนทรัพย์ ข่าว/เรียบเรียง
