โดย
คณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา นำโดย นายนรเศรษฐ์ ปรัชญากร ประธานกรรมาธิการฯ พร้อมคณะกรรมาธิการฯ และคณะทำงานด้านการต่อต้านการคุกคามทางเพศในรัฐสภา แถลงผลการจัดกิจกรรมเสวนา ระหว่างวันที่ 30–31 มีนาคม ที่ผ่านมา เพื่อสร้างความตระหนักรู้ต่อปัญหาการคุกคามทางเพศ และผลักดันให้รัฐสภาเป็นพื้นที่ปลอดภัยสำหรับทุกคน
นายนรเศรษฐ์ กล่าวว่า รัฐสภาในฐานะสถานที่ทำงานของกระบวนการนิติบัญญัติ การออกกฎหมาย และการกำหนดนโยบายสำคัญของประเทศ ควรเป็นต้นแบบของสังคม และเป็นพื้นที่ที่ปลอดภัยสำหรับบุคลากรทุกคน อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษาของสถาบันพระปกเกล้าเมื่อปีที่ผ่านมา พบว่ามีการคุกคามทางเพศเกิดขึ้นจริงในรัฐสภา แต่กลับไม่มีการร้องเรียนไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะสำนักวินัย ซึ่งมีสถิติเป็นศูนย์
นายนรเศรษฐ์ ระบุว่า สิ่งนี้สะท้อนว่าผู้ประสบเหตุอาจไม่ทราบช่องทางร้องเรียน หรือไม่เชื่อมั่นว่ากลไกที่มีอยู่จะสามารถช่วยเหลือได้จริง ด้วยเหตุนี้ คณะกรรมาธิการฯ จึงร่วมมือกับสถาบันพระปกเกล้า Westminster Foundation for Democracy (WFD) รวมถึงสถานทูตอังกฤษและสถานทูตแคนาดา จัดเวทีเสวนาเพื่อเปิดพื้นที่แลกเปลี่ยนและสร้างความเข้าใจต่อปัญหาดังกล่าว โดยกิจกรรมจัดขึ้น 2 วัน ประกอบด้วยการเสวนาและเวิร์กช็อป เพื่อให้ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้แนวทางการป้องกันและรับมือ
นอกจากนี้ ยังได้ตั้ง “Black Box” หรือกล่องดำ จำนวน 4 จุด ภายในอาคารรัฐสภา ตั้งแต่เดือนมกราคมที่ผ่านมา เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ที่เคยพบเห็นหรือประสบเหตุ สามารถส่งข้อมูลได้โดยไม่ต้องเปิดเผยตัวตน
ด้าน นายพรชัย วิทยาเลิศพันธ์ ในฐานะหัวหน้าคณะทำงานฯ เปิดเผยว่า มีผู้ส่งข้อมูลผ่าน Black Box รวม 775 ความคิดเห็น ภายใน 72 วัน ระหว่างวันที่ 14 มกราคม ถึง 27 มีนาคม ซึ่งสะท้อนถึงความกล้าหาญของผู้ให้ข้อมูล และทำให้เห็นปัญหาที่ซ่อนอยู่ในองค์กร โดยพบว่า 16.3% หรือ 126 กรณี ไม่ยินยอมให้เผยแพร่ข้อมูล ขณะที่ผู้ถูกคุกคามส่วนใหญ่ถึง 83.3% เป็นข้าราชการและเจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติการ
สำหรับรูปแบบการคุกคาม แบ่งเป็น 5 ลักษณะ ได้แก่ การคุกคามทางกาย 40 กรณี การคุกคามทางวาจา 30 กรณี การคุกคามทางพฤติกรรม 17 กรณี การคุกคามด้วยเสียง 4 กรณี และการคุกคามทางออนไลน์ 7 กรณี นอกจากนี้ ยังพบว่ามีผู้ชายตกเป็นเหยื่ออย่างน้อย 6 กรณี รวมถึงกรณีรุนแรงถึงขั้นถูกวางยา ขณะที่กลุ่มนักศึกษาฝึกงานเป็นกลุ่มเปราะบาง และมีบางกรณีที่ผู้ถูกกล่าวหาเป็นเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยในรัฐสภาเอง
นายพรชัย ระบุว่า สาเหตุสำคัญของปัญหาคือวัฒนธรรมความเงียบจากโครงสร้างอำนาจแบบลำดับชั้นและระบบอุปถัมภ์ ทำให้ผู้เสียหายไม่กล้าร้องเรียน และเมื่อมีการร้องเรียนก็มักไม่เกิดความคืบหน้า ทั้งนี้ คณะทำงานฯ เตรียมเสนอแนวทางแก้ไข 3 ด้าน ได้แก่ การจัดทำแนวปฏิบัติที่ชัดเจนเกี่ยวกับการคุกคามทางเพศ การอบรมภาคบังคับสำหรับสมาชิกรัฐสภาและเจ้าหน้าที่ทุกระดับ และการจัดตั้งกลไกร้องเรียนที่เป็นอิสระและปลอดภัย นอกจากนี้ ยังมีการพัฒนาบอร์ดเกม จำลองสถานการณ์ เพื่อสร้างความเข้าใจผ่านการสวมบทบาทในระดับต่าง ๆ ภายในองค์กร
นายพรชัย ย้ำว่า ข้อมูลทั้ง 775 กรณี เปรียบเสมือนไฟฉายที่สะท้อนปัญหาในรัฐสภาอย่างชัดเจน และจำเป็นต้องเร่งสร้างกลไกที่มีประสิทธิภาพ เพื่อยุติการคุกคามทางเพศ และทำให้รัฐสภาเป็นพื้นที่ปลอดภัยอย่างแท้จริงสำหรับทุกคน
ทั้งนี้ คณะทำงานฯ ยังคงตั้ง Black Box เพื่อรับเรื่องร้องเรียนจากการถูกกระทำทางเพศ อย่างต่อเนื่อง จนกว่าจะมีการรวบรวมสรุปผลรายงานเรื่องดังกล่าวเสร็จสิ้น
ทัดดาว ทองอิ่ม ข่าว / เรียบเรียง
