นายแพทย์วีระพันธ์ สุวรรณามัย สมาชิกวุฒิสภา(สว.) กล่าวถึงข้อถกเถียงเรื่องการปรับเปลี่ยนแหล่งรายได้ของกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และกองทุนที่เกี่ยวข้องในการพิจารณารายงานประจำปี 2567 และรายงานประจำปี 2568 ของกองทุน สสส. ระบุว่า การตรวจสอบความคุ้มค่าการใช้เงินภาครัฐเป็นสิ่งจำเป็น แต่ควรแยกประเด็นภาษีบาป วินัยการเงินการคลัง และการกำกับดูแลกองทุนออกจากกัน เพื่อให้การแก้ไขปัญหาตรงจุด พร้อมยกข้อมูลวิกฤตสุขภาพคนไทย ว่าคนไทยเสียชีวิตจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง(NCDs)ประมาณ 400,000 คนต่อปี หรือเกือบ 3 ใน 4 ของการเสียชีวิตทั้งหมด ขณะที่ระบบหลักประกันสุขภาพใช้งบประมาณดูแลผู้ป่วยกลุ่มนี้ประมาณ 80,000 ล้านบาทต่อปี นอกจากนี้ ยังพบการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มเด็ก อายุ 13-15 ปี เพิ่มขึ้นถึง 5 เท่าในช่วง 7 ปีที่ผ่านมา จึงสะท้อนถึงความจำเป็นของการป้องกันโรคอย่างต่อเนื่อง โดยเห็นว่าภาษีบาปเป็นกลไกให้ผู้ผลิตสินค้าที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพร่วมรับผิดชอบต่อสังคม และควรใช้มาตรการภาษีควบคู่กับการรณรงค์เพื่อลดการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และผลิตภัณฑ์ยาสูบ
ส่วนการปรับเปลี่ยนแหล่งรายได้ของกองทุน สสส.ซึ่งสนับสนุนภารกิจด้านสุขภาพ กีฬา ผู้สูงอายุ และสื่อสาธารณะ หากไม่มีงบประมาณทดแทน อาจทำให้รัฐต้องจัดสรรงบประมาณมารองรับ และกระทบความต่อเนื่องของงานป้องกันโรคที่ต้องดำเนินการในระยะยาว จึงเสนอให้ปรับปรุงระบบกำกับดูแลแทนการยกเลิกกลไกเดิมทั้งหมด พร้อมเสนอแนวทาง 3 ประการ ได้แก่ กำหนดเพดานเงินสะสมกองทุนและนำส่วนที่เกินส่งคืนคลังพร้อมรายงานแผนการดำเนินงานต่อรัฐสภาทุกปี และทบทวนความจำเป็นของแต่ละกองทุนทุก 5 ปี นอกจากนี้ หากปรับเปลี่ยนระบบรายได้ ต้องกำหนดมาตรการขึ้นภาษีสุราและยาสูบเพื่อชดเชยรายได้ รวมถึงประกันงบประมาณขั้นต่ำและวางแผนเปลี่ยนผ่านเพื่อไม่ให้ภารกิจสะดุด และ ให้ สสส. ขยายโครงการที่มีผลลัพธ์ชัดเจนเข้าสู่ระบบสาธารณสุขหลัก พร้อมเปิดเผยข้อมูลให้ประชาชนตรวจสอบได้
นายแพทย์ วีระพันธ์ กล่าวทิ้งท้ายว่า หากปัญหาอยู่ที่ประสิทธิภาพการกำกับดูแล ควรปรับปรุงกลไกดังกล่าวให้ตรงจุด โดยไม่จำเป็นต้องรื้อระบบทั้งหมด เพื่อให้การส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันโรคดำเนินต่อไปได้อย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ
อรพรรณ ขันทองคำ /ข่าว
ลักขณา เทียกทอง /เรียบเรียง