นางการดี เลียวไพโรจน์ สส.แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ แถลงความคืบหน้าการตรวจสอบโครงการ TH-AI Passport โดยระบุว่า เมื่อวันที่ 21 กันยายน 2569 ได้ยื่นหนังสือต่อสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ขอให้ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดินตรวจสอบการใช้จ่ายงบประมาณของโครงการรวม 7 ประเด็น โดยมี 2 ประเด็นที่ขอให้เร่งตรวจสอบเป็นพิเศษ ประเด็นแรก คือ เกณฑ์การคำนวณและการนับจำนวนผู้ใช้งานระดับสร้างสรรค์สิ่งใหม่ ซึ่งใช้เป็นฐานในการเบิกจ่ายเงินตามโครงการ โดยสัญญาที่แก้ไขเพิ่มเติมกำหนดค่าบริการ Generative AI ตามจำนวนผู้ใช้งานระดับสร้างสรรค์สิ่งใหม่ ในอัตราคนละ 24 บาท 70 สตางค์ต่อเดือน ส่วนนิยามของผู้ใช้งานกลุ่มดังกล่าว หมายถึงผู้ใช้บริการแพลตฟอร์ม Generative AI ที่เข้าเรียนในระบบและมีคะแนนสะสมในแต่ละเดือนตามเกณฑ์ที่ผู้ว่าจ้างกำหนด อย่างไรก็ตาม นางการดี ตั้งข้อสังเกตว่ารายละเอียดเกี่ยวกับวิธีคำนวณคะแนนและหลักเกณฑ์ยืนยันจำนวนผู้ใช้งานที่จะนำมาใช้เป็นฐานเบิกจ่ายยังไม่ชัดเจน จึงขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและ สตง.ตรวจสอบ เพื่อให้การใช้จ่ายงบประมาณเป็นไปอย่างถูกต้องและตรวจสอบได้
นางการดี กล่าวต่อถึงประเด็นที่สองว่าเป็นการไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขข้อตกลงคุณธรรม พร้อมเผยว่าโครงการได้รับอนุมัติวงเงิน 1,650 ล้านบาท เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2568 ก่อนยื่นขอเข้าร่วมข้อตกลงคุณธรรมในวันที่ 18 พฤศจิกายน และมีการดำเนินกระบวนการจัดทำร่างโครงการในเดือนธันวาคม ต่อมาเมื่อวันที่ 17 ธันวาคม 2568 คณะอนุกรรมการความร่วมมือป้องกันการทุจริตมีมติไม่คัดเลือกโครงการ TH-AI Passport เข้าร่วมข้อตกลงคุณธรรม โดยให้เหตุผลว่ากระบวนการจัดซื้อจัดจ้างล่วงเลยขั้นตอนการจัดทำร่างแล้ว ก่อนที่กรมบัญชีกลางจะแจ้งผลอย่างเป็นทางการไปยังสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม และ สดช.เผยแพร่ร่างขอบเขตของงาน (TOR) ในวันที่ 24 ธันวาคม 2568
นางการดี ตั้งข้อสังเกตว่าร่าง TOR กำหนดให้ผู้ยื่นข้อเสนอต้องลงนามในข้อตกลงคุณธรรม จึงขอให้ตรวจสอบว่า ภายหลังโครงการไม่ได้รับการคัดเลือกให้เข้าร่วมข้อตกลงคุณธรรม เหตุใดจึงยังดำเนินกระบวนการต่อไปโดยไม่ได้แก้ไขข้อกำหนดหรือเริ่มกระบวนการจัดทำร่างใหม่ รวมทั้งขอให้พิจารณาว่า การดำเนินการดังกล่าวสอดคล้องกับระเบียบและเงื่อนไขการจัดซื้อจัดจ้างหรือไม่ ขณะเดียวกัน ขอยืนยันว่าการตั้งข้อสังเกตไม่ได้เป็นการกล่าวหาว่ามีการสร้างตัวเลขผู้ใช้งาน เนื่องจากการเข้าใช้แพลตฟอร์มต้องยืนยันตัวตนผ่านระบบ ThaID แต่ต้องการให้ตรวจสอบหลักเกณฑ์การนับผู้ใช้งานตามนิยามในสัญญา รวมถึงความถูกต้องและความโปร่งใสของกระบวนการดำเนินโครงการ
ณัฐเดช เอียดปุ่ม / ข่าว
ลักขณา เทียกทอง / เรียบเรียง