นายวิวัฒน์ รุ้งแก้ว สมาชิกวุฒิสภา (สว.) ตั้งกระทู้ถามด้วยวาจาถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง การเลิกจ้างครูโครงการครูยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาครูคลังสมอง (ครูวิทย์ - คณิต) และครูโครงการครูขาดแคลนขั้นวิกฤตก่อนครบสัญญา ซึ่งเป็นการเลิกจ้างก่อนครบกำหนดสัญญาจ้างอย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน โดยครูในโครงการได้ปฏิบัติหน้าที่มาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี พ.ศ. 2552 โดยมีการต่อสัญญามาโดยตลอด เดิมมีสถานะเป็นลูกจ้างชั่วคราวที่มีสวัสดิการประกันสังคมตามกฎหมายแรงงาน แต่เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2567 ได้ถูกปรับเปลี่ยนสัญญาเป็น "ลูกจ้างเหมาบริการ" ซึ่งทำให้ขาดสวัสดิการ จนกระทั่งรัฐบาลปัจจุบันมีนโยบายยกระดับลูกจ้างกว่า 7,000 คนให้กลับมาเป็นลูกจ้างชั่วคราวในตำแหน่งครูผู้ช่วย โดยปรับเพิ่มเงินเดือนจาก 15,000 บาท เป็น 18,000 - 19,000 บาท ตามวุฒิการศึกษา ซึ่งถือเป็นการสร้างขวัญกำลังใจอย่างมาก อย่างไรก็ตาม ปัญหาเกิดขึ้นในขั้นตอนการปฏิบัติ เนื่องจากมีการสั่งการให้คัดเลือกใหม่ด้วยกระบวนการที่กระชั้นชิดมาก โดยประกาศรับสมัครเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2569 และสอบคัดเลือกในวันที่ 29 พฤษภาคม 2569 เพื่อให้ทำสัญญาจ้างใหม่ในวันที่ 2 มิถุนายน 2569 ทั้งที่สัญญาเดิมจะสิ้นสุดในวันที่ 30 กันยายน 2569 อีกทั้ง ผลจากการคัดเลือกที่ใช้เพียงการสัมภาษณ์ ทำให้มีครูอย่างน้อย 233 คน ต้องตกงานทันทีเพราะไม่ผ่านการคัดเลือก ทั้งนี้ครูเหล่านี้ผ่านการประเมินการทำงานมาโดยตลอด แต่กลับถูกคัดออกและมีการรับบุคคลอื่น อาทิ ครูพี่เลี้ยง หรือลูกจ้างอื่นเข้ามาแทนที่ ทั้งที่ผู้อำนวยการโรงเรียนยืนยันว่าต้องการครูคนเดิม จึงเกิดข้อสงสัยถึงแรงจูงใจในการดำเนินการดังกล่าวของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
ด้าน นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นผู้ตอบกระทู้ถามชี้แจงว่า สาเหตุที่ต้องมีการคัดเลือกใหม่ในช่วงเวลานี้ เนื่องจากงบประมาณจ้างเหมาเดิมสิ้นสุดลงในเดือนพฤษภาคม 2569 และจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนตามมติคณะกรรมการกำหนดเป้าหมายและนโยบายกำลังคนภาครัฐ เพื่อเพิ่มรายได้และสวัสดิการประกันสังคมมาตรา 33 ให้แก่ครู โดยจากการตรวจสอบพบว่ามีบุคลากรได้รับผลกระทบจากการไม่ผ่านการคัดเลือกจำนวน 202 ราย จาก 75 เขตพื้นที่การศึกษา อย่างไรก็ตาม กระทรวงศึกษาธิการ ได้วางแนวทางช่วยเหลือ 4 ด้าน ยึดหลักไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง ได้แก่ การหมุนเวียนผู้ที่ขึ้นบัญชีไว้ไปแทนตำแหน่งว่างจากการเคลื่อนย้ายบุคลากร การเปิดสอบคัดเลือกกรณีพิเศษ (ว.16) สำหรับลูกจ้างภายในเพื่อบรรจุเป็นครูผู้ช่วยให้โรงเรียนและสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาบริหารจัดการจ้างต่อด้วยงบจ้างเหมาบริการอัตรา 9,000 บาท จนถึงวันที่ 30 กันยายน 2569และพิจารณาเป็นรายกรณีสำหรับกลุ่มที่ขาดคุณสมบัติ อาทิ ไม่มีใบประกอบวิชาชีพ หรือไม่ประสงค์จะสมัครต่อ พร้อมยืนยันกระทรวงศึกษาธิการมีความตั้งใจที่จะดูแลครูทั่วประเทศ โดยการเปลี่ยนจากจ้างเหมามาเป็นลูกจ้างชั่วคราว ถือเป็นก้าวแรกที่จะนำไปสู่สิทธิสวัสดิการที่ดีขึ้นในอนาคต โดยเฉพาะอัตราค่าจ้างที่เป็นธรรมสอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจในปัจจุบัน
อรุณี ตันศักดิ์ดา ข่าว/เรียบเรียง