สว.เทวฤทธิ์ ชี้ เทคโนโลยีไม่ใช่ศัตรูของสื่อ แต่ต้องสู้ทุน–กฎหมายปิดปาก

          นายเทวฤทธิ์ มณีฉาย สมาชิกวุฒิสภา (สว.) และอดีตบรรณาธิการข่าว สะท้อนมุมมองต่อความท้าทายของสื่อมวลชนในยุคดิจิทัล ในรายการทันข่าววุฒิสภา ว่า เทคโนโลยีไม่ใช่ภัยคุกคามต่อสื่อ หากรู้จักนำมาปรับใช้ให้เกิดประโยชน์ แต่สิ่งที่เป็นความท้าทายอย่างแท้จริงคืออิทธิพลของทุน กฎหมายฟ้องปิดปาก และสวัสดิการแรงงานสื่อที่ยังไม่เป็นธรรม
          นายเทวฤทธิ์ กล่าวว่า ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีและโซเชียลมีเดียทำให้ต้นทุนการสื่อสารลดลงอย่างมาก ส่งผลให้เกิดสภาวะ ข้อมูลล้นเกิน รวมถึงการแพร่กระจายของข้อมูลผิดพลาดและข้อมูลบิดเบือนอีกทั้งปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ยังสามารถสร้างภาพหรือเนื้อหาจำลองที่ทำให้ผู้คนหลงเชื่อได้ ดังนั้น ทางรอดของสื่อมวลชนจึงไม่ใช่การแข่งกันนำเสนอข่าวให้เร็วที่สุดหรือมุ่งสร้างยอดเอนเกจเมนต์เพียงอย่างเดียว แต่ต้องยกระดับคุณภาพของการทำข่าว โดยมุ่งเน้นข่าวเชิงสืบสวนสอบสวน และการตรวจสอบข้อเท็จจริง ที่เข้มข้นมากขึ้น
          นอกจากนี้ สื่อยังมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริม ความรู้เท่าทันสื่อให้กับประชาชน เพื่อช่วยให้สังคมสามารถรับมือกับข้อมูลที่บิดเบือนในยุคดิจิทัลได้อย่างมีวิจารณญาณ
          ในประเด็นเสรีภาพสื่อ นายเทวฤทธิ์ ระบุว่า ปัญหาสำคัญอีกประการคือรูปแบบธุรกิจของสื่อที่ต้องพึ่งพารายได้จากโฆษณา ทำให้เส้นแบ่งระหว่างงานข่าว กับ งานโฆษณาแฝง เริ่มเลือนลาง ซึ่งอาจกระทบต่อความเป็นอิสระของกองบรรณาธิการ
          ขณะเดียวกัน ความกล้าหาญซึ่งเป็นจริยธรรมสำคัญของนักข่าว ยังถูกกดดันจากการฟ้องร้องเพื่อปิดปาก หรือ SLAPP จากผู้มีอำนาจ ส่งผลให้การทำหน้าที่ตรวจสอบอำนาจเป็นไปอย่างยากลำบาก ดังนั้น ภาครัฐและฝ่ายนิติบัญญัติจึงควรผลักดันกฎหมายคุ้มครองผู้ทำหน้าที่สื่อสารมวลชน เพื่อให้สามารถนำเสนอข้อเท็จจริงเพื่อประโยชน์สาธารณะได้อย่างปลอดภัย
            นายเทวฤทธิ์ ยังกล่าวถึงสภาพการทำงานของคนในวิชาชีพข่าว ว่า นักข่าวคือ แรงงาน ไม่ใช่เพียงผู้ผลิตคอนเทนต์ในระบบอุตสาหกรรมข่าว แต่ปัจจุบันแรงงานสื่อจำนวนมากต้องเผชิญแรงกดดันจากตัวชี้วัดผลงานหรือ KPI ที่เน้นจำนวนยอดวิวและปริมาณชิ้นข่าว ทำให้ต้องทำงานหนักราวกับหุ่นยนต์และสูญเสียความภาคภูมิใจในวิชาชีพ
          นอกจากนี้ คนทำงานสื่อจำนวนไม่น้อยต้องทำงานล่วงเวลา เผชิญปัญหาสุขภาพจากภาระงาน และได้รับสวัสดิการที่ไม่สอดคล้องกับลักษณะงาน การรวมตัวกันในรูปแบบ สหภาพแรงงานสื่อ จึงเป็นกลไกสำคัญในการสร้างอำนาจต่อรอง เพื่อให้แรงงานสื่อมีคุณภาพชีวิตที่ดีและสามารถทำหน้าที่ตรวจสอบอำนาจได้อย่างอิสระ
          ทั้งนี้ นายเทวฤทธิ์ ระบุว่า การอยู่รอดของสื่อมวลชนในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการปฏิเสธเทคโนโลยี แต่คือการปรับตัวใช้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือในการค้นหาความจริง พร้อมกับการต่อสู้เพื่อเสรีภาพทางกฎหมาย และการเรียกร้องสิทธิสวัสดิการแรงงานที่เป็นธรรม เพราะหากปราศจากแรงงานสื่อที่มีคุณภาพชีวิตที่ดี สังคมก็จะขาดผู้พิทักษ์ความจริงที่เข้มแข็ง

ทัดดาว ทองอิ่ม ข่าว / เรียบเรียง