คณะอนุกมธ.การพาณิชย์ฯ วุฒิสภา ศึกษาแนวทางสร้างแพลตฟอร์มโดยบริษัทคนไทย หวังสร้างความเป็นธรรมในตลาดเศรษฐกิจดิจิทัล

          นายเอกชัย เรืองรัตน์ ประธานอนุกรรมาธิการ (กมธ.) การพาณิชย์และเศรษฐกิจดิจิทัล ในคณะกมธ.การพาณิชย์และการอุตสาหกรรม วุฒิสภา เปิดเผยในรายการ Law talk กับ สว. ว่าคณะอนุกมธ.ได้ศึกษาประเด็นการพัฒนาและส่งเสริมพาณิชย์และเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศไทย โดยเห็นว่าปัญหาสำคัญในปัจจุบันคือแพลตฟอร์มดิจิทัล ซึ่งกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของประเทศ เปรียบเสมือนสาธารณูปโภค เช่น ถนน ระบบน้ำ หรือไฟฟ้า เนื่องจากประชาชนเริ่มต้นวันด้วยการใช้งานโทรศัพท์มือถือและเข้าสู่แพลตฟอร์มต่าง ๆ อย่างไรก็ตาม แพลตฟอร์มหลักที่คนไทยใช้งานส่วนใหญ่เป็นของบริษัทต่างชาติ ทำให้ผู้กำหนดกติกาเป็นต่างชาติ ไม่ใช่คนไทย และกติกาเหล่านั้นสามารถปรับเปลี่ยนได้อย่างรวดเร็ว บางกรณีอาจไม่เอื้อต่อผู้ประกอบการหรือผู้บริโภคในประเทศ แม้แพลตฟอร์มจะมีประโยชน์ในการเชื่อมโยงการสื่อสารและการทำธุรกิจ แต่ท้ายที่สุดบริษัทเหล่านี้ล้วนดำเนินการเพื่อแสวงหากำไร
           นายเอกชัย ระบุว่าปัจจุบันแพลตฟอร์มมีสถานะเสมือนสาธารณูปโภคสำคัญของโลก แต่ประเทศไทยกลับขาดอธิปไตยทางแพลตฟอร์มเนื่องจากบริษัทต่างชาติพัฒนาแพลตฟอร์มเพื่อรองรับผู้ใช้ทั่วโลกกว่า 6,000 ล้านคน ขณะที่หากไทยพัฒนาแพลตฟอร์มเพื่อรองรับประชากรเพียง 60–70 ล้านคน ย่อมเสียเปรียบด้านขนาดตลาดอย่างชัดเจน ส่งผลให้ผู้ประกอบการไทยไม่สามารถแข่งขันได้อย่างเท่าเทียม โดยผลกระทบที่เห็นได้ชัด คือ แทบไม่มีแพลตฟอร์มขนาดใหญ่ที่พัฒนาโดยคนไทย เมื่อบริษัทต่างชาติครองตลาดแล้ว จึงเริ่มกำหนดเงื่อนไขเพื่อสร้างรายได้เพิ่ม เช่น การจำกัดฟังก์ชันบางอย่างให้ใช้ได้เฉพาะผู้สมัครสมาชิกแบบพรีเมียม หรือการเรียกเก็บค่าคอมมิชชั่นจากผู้ขายสินค้าออนไลน์ ซึ่งจากเดิมอาจไม่มีค่าธรรมเนียม ต่อมาปรับเพิ่มเป็น 1–2% และบางกรณีสูงถึง 30% ไม่รวมค่าธรรมเนียมอื่น ๆ ทำให้เกิดคำถามเรื่องอำนาจเหนือตลาดและความเป็นธรรมในการแข่งขัน                     
           ด้วยเหตุนี้ คณะอนุกมธ.จึงอยู่ระหว่างศึกษาความเป็นไปได้ในการสร้างแพลตฟอร์มของคนไทย เปรียบเสมือนการมีถนนของตนเอง โดยพิจารณาความร่วมมือกับหน่วยงานที่มีศักยภาพ เช่น ไปรษณีย์ไทย ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจที่มีฐานข้อมูลที่อยู่ครอบคลุมทั่วประเทศ มีบุคลากรจำนวนมาก และมีภารกิจในการให้บริการสาธารณะมากกว่าการมุ่งเน้นกำไร แนวคิดดังกล่าวยังอยู่ในขั้นตอนการศึกษา แต่มีเป้าหมายเพื่อสร้างกลไกที่เอื้อต่อผู้ประกอบการไทยและสินค้าไทย ให้สามารถเข้าถึงผู้บริโภคในประเทศได้อย่างเป็นธรรม และเสริมสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจดิจิทัลของไทยในระยะยาว

ณัฐเดช เอียดปุ่ม ข่าว/เรียบเรียง

เพจเฟซบุ๊กวุฒิสภา ข้อมูล/ภาพ