นายปริญญา วงษ์เชิดขวัญ รองเลขานุการคณะกรรมาธิการ (กมธ.) การต่างประเทศ วุฒิสภา กล่าวถึงความเคลื่อนไหวของกองกำลังกะเหรี่ยงกอทูเล (KTLA) ที่ประกาศสถาปนา “สาธารณรัฐกอทูเล” ขึ้นเป็นรัฐเอกราชใหม่ว่า ขณะนี้ยังไม่มีการรับรองจากประชาคมระหว่างประเทศอย่างเป็นทางการ และมีเพียงบางกลุ่มที่ได้รับผลประโยชน์จากการแบ่งเขตอิทธิพลในพื้นที่ จากการศึกษาข้อมูลของคณะกรรมาธิการฯ พบว่าพื้นที่ที่ถูกอ้างเป็นรัฐกอทูเลมีอาณาเขตติดกับประเทศไทยทางทิศตะวันตก และมีทางออกสู่ทะเล ซึ่งเอื้อต่อเศรษฐกิจด้านการประมงและทรัพยากรธรรมชาติ ทำให้เห็นว่า รัฐบาลทหารเมียนมาไม่น่าจะยอมรับการสถาปนารัฐดังกล่าวโดยง่าย และมีแนวโน้มสูงที่จะนำไปสู่ความขัดแย้งทางทหาร สำหรับการนำชื่อกอทูเล ซึ่งเป็นชื่อรัฐในอดีตกลับมาใช้อีกครั้ง นายปริญญา มองว่าสะท้อนความพยายามฟื้นโครงสร้างรัฐชาติพันธุ์ในประวัติศาสตร์ และอาจกลายเป็นต้นแบบให้กลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ ในเมียนมาใช้เป็นแนวทางในการแบ่งแยกดินแดน หากกรณีนี้ประสบความสำเร็จ ซึ่งจะทำให้เมียนมาเผชิญความเสี่ยงของการแตกออกเป็นหลายกลุ่มมากขึ้นในอนาคต
นายปริญญา ยังประเมินว่าหากมีการจัดตั้งสาธารณรัฐกอทูเลอย่างเป็นรูปธรรม จะส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพของเมียนมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยเฉพาะในช่วงที่เมียนมากำลังอยู่ในกระบวนการเตรียมจัดการเลือกตั้ง การประกาศตั้งรัฐเอกราชในช่วงเวลาดังกล่าวอาจสะท้อนความไม่ยอมรับกระบวนการเลือกตั้ง และมีโอกาสสูงที่จะนำไปสู่การสู้รบระหว่างรัฐบาลทหารเมียนมากับกองกำลังชาติพันธุ์ ส่งผลให้ประชาชนในพื้นที่ได้รับความเดือดร้อนและอาจหลบหนีเข้ามาในประเทศไทยมากขึ้น
ทั้งนี้ จากการลงพื้นที่ของคณะกรรมาธิการฯ พบว่าชุมชนชาวกะเหรี่ยงในบางพื้นที่เริ่มมีการจัดตั้งโครงสร้างการปกครองของตนเอง เช่น การวางระบบสาธารณสุข การเตรียมกระบวนการเลือกตั้งท้องถิ่น และการจัดตั้งเทศบาล ซึ่งหลังการรัฐประหารในเมียนมาและการสู้รบที่ยืดเยื้อกับกองกำลังชาติพันธุ์ ยิ่งทำให้กลุ่มเหล่านี้มีความเข้มแข็งและมีเสถียรภาพในพื้นที่ของตนมากขึ้น
ในส่วนบทบาทของประเทศไทย นายปริญญา ย้ำว่า ไทยไม่สามารถรับรองหรือสนับสนุนการจัดตั้งรัฐใหม่ใด ๆ ได้ เนื่องจากมีพรมแดนติดกับเมียนมา และอาจกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ สิ่งที่ไทยสามารถดำเนินการได้ คือ การเฝ้าระวังและติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะด้านความมั่นคงชายแดนและการลักลอบเข้าเมือง แต่หากสถานการณ์การสู้รบทวีความรุนแรงขึ้น ไทยอาจมีความจำเป็นต้องเตรียมมาตรการรองรับด้านมนุษยธรรม เช่น การจัดตั้งค่ายผู้ลี้ภัย เพื่อป้องกันการหลบหนีเข้าเมืองอย่างผิดกฎหมาย และดูแลความปลอดภัยของประชาชนในพื้นที่ชายแดน ส่วนท่าทีของประเทศมหาอำนาจและอาเซียน นายปริญญา ระบุว่าขณะนี้ยังไม่มีข้อมูลหรือความชัดเจนว่าประเทศใดมีบทบาทหรืออยู่เบื้องหลังการสถาปนาสาธารณรัฐกอทูเล แต่อย่างใด
คริส พุทธชาติ ข่าว/เรียบเรียง (แฟ้มภาพ)