ปธ.กมธ.ปภ.สผ. จี้รัฐบาลเร่งเจรจาเมียนมา-จีน แก้ปัญหาสารพิษปนเปื้อนแม่น้ำสาย-แม่น้ำกก หวั่นกระทบเกษตรกรและประชาชน

ลักขณา เทียกทอง

18 พ.ย. 2569 14:08 น.18 ครั้ง
แชร์LINE
ปธ.กมธ.ปภ.สผ. จี้รัฐบาลเร่งเจรจาเมียนมา-จีน แก้ปัญหาสารพิษปนเปื้อนแม่น้ำสาย-แม่น้ำกก หวั่นกระทบเกษตรกรและประชาชน

18 พ.ย. 69 - นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ ประธานคณะกรรมาธิการการป้องกันและบรรเทาผลกระทบจากภัยธรรมชาติและสาธารณภัย สภาผู้แทนราษฎร ขอรัฐบาลเร่งแก้ปัญหาสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำสายและแม่น้ำกก จังหวัดเชียงราย แนะเจรจากับเมียนมาและจีน พร้อมตรวจสอบผลกระทบต่อพื้นที่เกษตรกรรมและจัดหาแหล่งน้ำสะอาดให้ประชาชน

นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ ประธานคณะกรรมาธิการ (กมธ.) การป้องกันและบรรเทาผลกระทบจากภัยธรรมชาติและสาธารณภัย สภาผู้แทนราษฎร (กมธ.ปภ.สผ.) เปิดเผยถึงการติดตามปัญหาสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำสายและแม่น้ำกก จังหวัดเชียงราย ว่า คณะ กมธ. ได้ติดตามการแก้ไขปัญหาทั้งการรับมือผลกระทบเฉพาะหน้า โดยเฉพาะน้ำประปา และการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุผ่านการเจรจาระหว่างประเทศร่วมกับกระทรวงการต่างประเทศและกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม แต่ยังพบว่าการดำเนินงานไม่มีความคืบหน้าอย่างเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงกับศูนย์วิจัยของจีน ซึ่งยังไม่มีการลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU)

นายภัทรพงษ์ กล่าวว่า การประชุมคณะทำงานร่วม (Joint Working Group) ระหว่างไทยกับเมียนมา ซึ่งกำหนดจัดขึ้นช่วงวันที่ 25-26 พฤศจิกายนนี้ มีความล่าช้า ขณะที่ร่างข้อตกลงยังเน้นการตรวจสอบคุณภาพน้ำและแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างกัน ซึ่งไม่เพียงพอต่อการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ จึงควรยกระดับการเจรจาให้ครอบคลุมถึงปัญหาเหมืองแร่ รวมถึงประเทศจีน เนื่องจากแร่หายาก (Rare Earth) กว่าร้อยละ 90 ของเมียนมาถูกส่งไปยังจีน พร้อมเสนอให้ตรวจสอบคุณภาพน้ำร่วมกันในพื้นที่ต้นเหมือง เพื่อพิสูจน์ระดับสารปนเปื้อน และใช้กลไกด้านความมั่นคงเข้ามาสนับสนุนการแก้ไขปัญหา นอกจากนี้ ยังเสนอให้ประเทศไทยเร่งออกกฎหมายควบคุมการนำเข้าแร่และจัดระบบห่วงโซ่อุปทาน โดยวิจารณ์ความล่าช้าของกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ ซึ่งมีแผนออกประกาศควบคุมแร่ในเดือนมกราคม 2570 ว่าล่าช้าเกินไป พร้อมเห็นว่าควรยกระดับปัญหาสารปนเปื้อนเป็นวาระระหว่างประเทศ เนื่องจากการควบคุมแร่ที่ผ่านประเทศไทยเป็นเพียงส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทาน ขณะที่แร่หายากและทองคำส่วนใหญ่ถูกส่งตรงไปยังจีน

ส่วนผลกระทบด้านการเกษตร นายภัทรพงษ์ ระบุว่า แม่น้ำสายและแม่น้ำกกถูกนำไปใช้ในพื้นที่เกษตรกรรมกว่า 120,000 ไร่ โดยกรมพัฒนาที่ดินตรวจพบสารหนูและตะกั่วปนเปื้อนในดิน พืชผัก และผลผลิตข้าว แต่ตลอดระยะเวลา 1 ปีที่ผ่านมา รัฐบาลยังไม่ได้จัดทำแผนที่ความเสี่ยงหรือสุ่มตรวจข้าวก่อนนำออกจำหน่าย จึงเสนอให้เร่งตรวจสอบผลผลิตในพื้นที่เสี่ยง หากพบสารปนเปื้อนเกินมาตรฐาน ต้องเยียวยาเกษตรกรและป้องกันไม่ให้ผลผลิตที่ปนเปื้อนเข้าสู่ตลาด ขณะเดียวกัน ยังห่วงปัญหาน้ำอุปโภคบริโภค โดยการประปาส่วนภูมิภาคครอบคลุมพื้นที่จังหวัดเชียงรายเพียงร้อยละ 15 ส่วนประชาชนอีกร้อยละ 85 พึ่งพาระบบประปาหมู่บ้าน โดยเฉพาะแหล่งน้ำผิวดินและน้ำบาดาลบ่อตื้น จึงเสนอให้รัฐบาลเร่งจัดสรรงบกลางให้จังหวัดเชียงราย เพื่อก่อสร้างสถานีบำบัดน้ำสำหรับระบบประปาหมู่บ้านที่ใช้น้ำผิวดิน เพื่อให้ประชาชนมีน้ำสะอาดเพียงพอต่อการอุปโภคและบริโภคอย่างปลอดภัย

ปริยากร แก้วมูล /ข่าว

ลักขณา เทียกทอง /เรียบเรียง