พลตำรวจโท วันไชย เอกพรพิชญ์ สมาชิกวุฒิสภา(สว.) กล่าวถึงอุปสรรคในการเข้าสู่ตำแหน่งตุลาการของผู้พิการ โดยยกกรณีศึกษาของนักกฎหมายผู้มีความรู้ความสามารถระดับเนติบัณฑิตไทย แต่กลับถูกจำกัดสิทธิในการสอบคัดเลือกเป็นผู้ช่วยผู้พิพากษา เนื่องจากสภาพทางร่างกายที่เป็นผู้พิการทางการเคลื่อนไหว ซึ่งจากการพิจารณาของคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรม (ก.ต.) ในช่วงที่ผ่านมา พบว่ามีบางกรณีวินิจฉัยว่าสภาพร่างกายไม่เหมาะสมต่อการปฏิบัติหน้าที่ตุลาการ ส่งผลให้ผู้ที่มีศักยภาพทางสติปัญญาและกฎหมายขาดโอกาสในการเข้าทำงานในกระบวนการยุติธรรมเพียงเพราะข้อจำกัดทางกายภาพที่ไม่เกี่ยวข้องกับประสิทธิภาพในการวินิจฉัยคดี พร้อมชี้ว่าการจำกัดสิทธิดังกล่าวขัดต่อหลักการสำคัญของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา 27 ที่บัญญัติให้บุคคลย่อมเสมอกันในกฎหมายและได้รับความคุ้มครองจากการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรม รวมถึงไม่สอดคล้องกับอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิคนพิการ (CRPD) ที่ประเทศไทยเป็นภาคีสมาชิก ซึ่งกำหนดให้รัฐต้องขจัดอุปสรรคและส่งเสริมสิทธิในการทำงานอย่างเท่าเทียม เน้นย้ำว่าในยุคปัจจุบันที่เทคโนโลยีและสิ่งอำนวยความสะดวกสามารถเข้ามาเกื้อหนุนการทำงานได้ การยึดเกณฑ์สภาพร่างกายแบบเดิมจึงถือเป็นการปิดกั้นการใช้ความรู้ความสามารถของบุคคลอันเป็นทรัพยากรที่มีค่าของประเทศ
พลตำรวจโท วันไชย จึงเสนอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะสำนักงานศาลยุติธรรม ดำเนินการทบทวนระเบียบและหลักเกณฑ์การพิจารณาคุณสมบัติทางร่างกายให้มีความยืดหยุ่นและสอดคล้องกับบริบททางสังคมยุคใหม่ โดยควรหันมาพิจารณาจากขีดความสามารถทางสติปัญญาและจริยธรรมเป็นหลัก มากกว่าข้อจำกัดทางกายภาพ พร้อมทั้งจัดให้มีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการปฏิบัติงานของผู้พิการอย่างเหมาะสม เพื่อเป็นการสร้างบรรทัดฐานใหม่ในกระบวนการยุติธรรมที่เปิดกว้างและเท่าเทียม ตลอดจนเป็นการเชิดชูศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ตามหลักสากล
อรพรรณ ขันทองคำ ข่าว/เรียบเรียง
