นายอิสริยะ ไพรีพ่ายฤทธิ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน (ปชน.) พร้อมด้วย นายณพัฎน์ จิตตภินันท์กัณตา และนายภูริวรรธก์ ใจสำราญ สส.กรุงเทพมหานคร พรรคประชาชน ร่วมแถลงถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นกับแรงงานในอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ รวมถึงปัญหาจากแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ส่งผลกระทบต่อผู้ประกอบอาชีพ
นายอิสริยะ กล่าวว่า แรงงานในอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ที่ผ่านมาไม่ได้รับความสนใจจากสังคมเท่าที่ควร ทั้งที่เป็นภาคส่วนที่มีความสำคัญ แต่กลับเผชิญความท้าทายหลายด้าน โดยเฉพาะรูปแบบการจ้างงานที่ส่วนใหญ่เป็นลักษณะฟรีแลนซ์หรือรับงานเป็นชิ้น ไม่มีสัญญาที่ชัดเจน หลายกรณีเป็นเพียงข้อตกลงปากเปล่า ส่งผลให้เกิดปัญหาการไม่ได้รับค่าจ้าง และความไม่มั่นคงในอาชีพ จนอาจทำให้แรงงานต้องย้ายออกไปทำงานในอุตสาหกรรมอื่น ตนจึงขอเสนอให้แรงงานในอุตสาหกรรมสร้างสรรค์รวมตัวกันในรูปแบบสมาคมวิชาชีพ เพื่อเพิ่มอำนาจต่อรองกับผู้ว่าจ้าง ลดการถูกละเมิดสิทธิแรงงานขั้นพื้นฐาน พร้อมระบุว่า พรรคประชาชนมีนโยบายสนับสนุนการคุ้มครองแรงงานทุกรูปแบบ และพร้อมเป็นตัวกลางในการผลักดันและเชื่อมโยงการพัฒนาอุตสาหกรรมดังกล่าว นอกจากนี้ยังชี้ว่า เทคโนโลยี โดยเฉพาะปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์จากปัญญาประดิษฐ์ (AI) เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่กระทบแรงงานสร้างสรรค์อย่างมีนัยสำคัญ
ด้านนายณพัฎน์ จิตตภินันท์กัณตา สส. กทม. กล่าวว่า สถานการณ์ในประเทศไทยน่าเป็นห่วง โดยมีผู้ถูกเลิกจ้างในระบบประกันสังคมเฉลี่ยกว่า 40,000 คนต่อเดือน ขณะที่การเข้ามาของ AI อาจส่งผลกระทบต่อบันไดทางอาชีพของแรงงานสร้างสรรค์ โดยเฉพาะในบริบทของกฎหมายลิขสิทธิ์ที่ยังมีช่องว่าง ไม่สามารถรองรับเทคโนโลยีใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เปิดช่องให้นำผลงานไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต แม้จะมีแนวคิดเรื่องค่าชดเชย แต่ภาระกลับตกอยู่กับผู้สร้างสรรค์ และยังเสี่ยงต่อการถูกเลียนแบบอัตลักษณ์โดยที่กฎหมายคุ้มครองไม่ทั่วถึง
ขณะที่ ภูริวรรธก์ ใจสำราญ สส. กทม. กล่าวว่า ตนขอเสนอแนวทางแก้ไขเชิงโครงสร้าง โดยเรียกร้องให้สภาผู้แทนราษฎรเร่งกำหนดกติกาใหม่ให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลง ผ่าน 3 กลไกหลัก ได้แก่ การยกร่างกฎหมายลิขสิทธิ์ให้สอดคล้องกับยุค AI การบังคับให้ผู้พัฒนา AI เปิดเผยข้อมูลแหล่งที่ใช้ในการฝึกระบบ และการปรับภาระการพิสูจน์ให้ตกอยู่กับผู้พัฒนา AI แทนศิลปินรายย่อย นอกจากนี้ เสนอให้มีมาตรการรองรับการเปลี่ยนผ่านของแรงงานสร้างสรรค์ เช่น การอัปสกิลเพื่อให้สามารถทำงานร่วมกับ AI ได้ รวมถึงการสนับสนุนนักศึกษาจบใหม่ เพื่อสร้างโอกาสและเส้นทางอาชีพในอนาคต พร้อมย้ำว่า ประเทศไทยต้องไม่ปล่อยให้บริษัทข้ามชาตินำข้อมูลและผลงานของคนไทยไปใช้โดยไร้กติกา และต้องเปลี่ยนจากระบบเยียวยาความเสียหายภายหลัง มาเป็นระบบที่คุ้มครองสิทธิและสร้างโอกาส
คณรัตน์ ยินดีมิตร / ข่าว / เรียบเรียง
