นายเดชา นุตาลัย สมาชิกวุฒิสภา (สว.) กล่าวว่า สืบเนื่องจากคณะอนุกรรมาธิการศึกษาและพัฒนาระบบข้าวครบวงจร ในคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา ร่วมกับสมาคมการค้าเมล็ดพันธุ์ข้าวไทย (THAI SEED TRADE ASSOCIATION : THASTA) ได้ลงพื้นที่จังหวัดสุพรรณบุรี พบประเด็นปัญหาสำคัญเกี่ยวกับการปรับปรุงและพัฒนาพันธุ์ข้าว ซึ่งส่งผลกระทบต่อความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทยในภาคการเกษตร ว่า ในการปรับปรุงพัฒนาพันธุ์ข้าว ไม่ได้รับการสนับสนุนงบประมาณหรือการประสานงานจากหน่วยงานภาครัฐ โดยมีการอ้างเหตุผลว่าเป็นการดำเนินการที่มีความเสี่ยง อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงดังกล่าวส่งผลให้เกษตรกรไม่สามารถเข้าถึงเมล็ดพันธุ์ข้าวที่มีคุณภาพได้อย่างเพียงพอ
นายเดชา กล่าวด้วยว่า ในสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม รัฐบาลได้มีนโยบายการพัฒนาพันธุ์ข้าวใหม่อย่างต่อเนื่อง โดยภาคเอกชนเป็นผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์หลัก ขณะที่รัฐบาลทำหน้าที่สนับสนุบสนุนการวิจัยสายพันธุ์เบื้องต้น และพัฒนาต่อยอดในขั้นถัดไป ซึ่งแนวทางดังกล่าวทำให้สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม สามารถผลิตพันธุ์ข้าวใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในขณะที่ประเทศไทยประสบปัญหาหลายด้าน ดังนี้ ปัญหาการตรวจสอบและรับรองคุณภาพ เมื่อภาคเอกชนสามารถปรับปรุงและพัฒนาพันธุ์ข้าวได้ จะประสบปัญหาในการขอรับการตรวจสอบ เนื่องจากศูนย์ตรวจสอบต่าง ๆ ไม่ยอมรับการตรวจสอบ จึงต้องนำส่งเฉพาะที่กรมการข้าวเท่านั้น ปัญหาการออกใบรับรองพันธุ์พืช ขั้นตอนการออกใบเลขทะเบียนประจำพันธุ์ (พ.พ.) ประสบปัญหาความล่าช้า โดยกรมการข้าวทำหน้าที่วิเคราะห์และจะตรวจสอบมาตรฐานตามพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) พันธุ์พืช พ.ศ. 2518 (และที่แก้ไขเพิ่มเติม) จากนั้นส่งให้กรมวิชาการเกษตรออกหมายเรียก แต่กรมการข้าวอ้างว่าไม่สามารถระบุชนิดได้ เนื่องจากเป็นพันธุ์ข้าวใหม่
จากการประชุมร่วมกัน ได้มีข้อเรียกร้องไปยังรัฐบาล โดยขอให้กำหนดหน่วยงานหลักที่ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการตรวจสอบ วิเคราะห์ และอำนวยความสะดวก แก่ผู้ประกอบการภาคเอกชน ขอให้มีการปรับปรุงขั้นตอนการดำเนินงานให้มีความกระชับและเสร็จสิ้นภายในหน่วยงานเดียว เพื่อลดความล่าช้าและความซับซ้อนของระบบราชการ ขอให้มีการส่งเสริมการวิจัยและพัฒนา
ทั้งนี้ การปรับปรุงระบบการพัฒนาพันธุ์ข้าวของประเทศไทย เป็นเรื่องเร่งด่วนที่ต้องได้รับการแก้ไข ซึ่งการพัฒนาและการวิจัยพันธุ์ข้าวมีหัวใจสำคัญ คือ การคัดเลือกพันธุ์ และให้มีพันธุ์ข้าวใหม่ ๆ ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการวิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าวของประเทศไทย จะทำให้เกษตรกรมีทางเลือกในการใช้พันธุ์ข้าวที่หลากหลายมากขึ้น เพื่อให้ประเทศไทยสามารถแข่งขันกับประเทศเพื่อนบ้านได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเกษตรกรจะได้รับประโยชน์จากการเข้าถึงเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพสูงที่หลากหลายมากยิ่งขึ้น
ทัดดาว ทองอิ่ม ข่าว / เรียบเรียง