นายประภาส ปิ่นตบแต่ง สมาชิกวุฒิสภา หารือถึงปัญหาความเดือดร้อนของชุมชนชาวเลมอแกนในพื้นที่ทับตะวันและบางสัก จังหวัดพังงา กรณีเส้นทางสัญจรที่ชุมชนใช้ร่วมกันมาอย่างยาวนานตั้งแต่บรรพบุรุษถูกปิดกั้นโดยเอกชน ส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตและการประกอบอาชีพของประชาชนในพื้นที่ โดยขอให้ผู้ว่าราชการจังหวัดพังงา นายอำเภอ กรมที่ดิน กรมสอบสวนคดีพิเศษ (ดีเอสไอ) และคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) เข้าตรวจสอบและแก้ไขปัญหา
นายประภาส กล่าวว่า ชุมชนชาวเลมอแกนทั้งสองแห่งมีประวัติการตั้งถิ่นฐานมายาวนานหลายร้อยปี โดยเส้นทางสัญจรดังกล่าวเป็นเส้นทางเชื่อมต่อไปยังพื้นที่ป่าชายเลนซึ่งเป็นแหล่งประกอบอาชีพและพื้นที่จอดเรือของชุมชน อย่างไรก็ตาม ได้เกิดข้อพิพาทเกี่ยวกับสิทธิในที่ดินและการใช้ประโยชน์พื้นที่ จนนำไปสู่การตรวจสอบจากหลายหน่วยงานในอดีต ทั้งนี้ การตรวจสอบของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ รวมถึงการตรวจสอบของกรมสอบสวนคดีพิเศษ และหลักฐานแวดล้อมต่าง ๆ เช่น แนวเสาไฟฟ้าในพื้นที่ สะท้อนให้เห็นว่าประชาชนได้ใช้เส้นทางดังกล่าวในการสัญจรมาเป็นเวลานาน ส่งผลให้เกิดข้อสังเกตเกี่ยวกับความถูกต้องของการออกเอกสารสิทธิในพื้นที่ ซึ่งควรได้รับการตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างละเอียด
นายประภาส ระบุว่า ปัญหาดังกล่าวไม่เพียงเกี่ยวข้องกับข้อพิพาทด้านที่ดินเท่านั้น แต่ยังเชื่อมโยงกับการคุ้มครองสิทธิของกลุ่มชาติพันธุ์ โดยประเทศไทยมีมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2553 ว่าด้วยแนวนโยบายฟื้นฟูวิถีชีวิตชาวเล และมีพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ ซึ่งมีผลบังคับใช้แล้ว อันเป็นกลไกสำคัญในการคุ้มครองสิทธิในการดำรงวิถีชีวิตดั้งเดิมของกลุ่มชาติพันธุ์
สำหรับข้อเสนอเร่งด่วน นายประภาส ขอให้ฝ่ายปกครองในพื้นที่และผู้ว่าราชการจังหวัดพังงาพิจารณาชะลอการเปลี่ยนแปลงหรือปิดกั้นเส้นทางสัญจรดังกล่าวเป็นการชั่วคราว พร้อมขอให้กรมที่ดินและคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเร่งตรวจสอบแนวเขต การรังวัดที่ดิน และร่องรอยการใช้ประโยชน์เส้นทางสัญจรดั้งเดิม ตลอดจนพิจารณาดำเนินการตามกฎหมายหากพบข้อบกพร่องในการออกเอกสารสิทธิ นอกจากนี้ ยังเสนอให้คณะกรรมการตามพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์เร่งกำกับดูแลและใช้กลไกตามกฎหมายเพื่อคุ้มครองพื้นที่และวิถีชีวิตของชุมชนชาติพันธุ์ในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม
อัญชิสา ก่อกิจฤกษ์ชัย ข่าว/เรียบเรียง
